Elektromekanik lineer aktüatörler, araçlardaki elektrikli pencere otomasyonunun mümkün olduğunca güçlü ve sorunsuz olmasında kritik rol oynar. Ancak elektrikli pencereler sadece otomobillerle sınırlı olmak zorunda değildir; pencere aktüatörleri çok çeşitli ortamlarda yaygın şekilde kullanılabilir. Bu makalede, otomatik elektrikli pencerelerin nasıl çalıştığı ele alınacak ve pencere otomasyonunun önemi ile avantajları vurgulanacaktır.
Pencere Aktüatörlerinin Çalışma Prensibi
Elektrikli pencere açıcılar, genellikle tek bir cihaz üzerindeki bir düğme aracılığıyla uzaktan çalıştırılır. Bu nedenle motorlu pencereler, akıllı bir eve mükemmel bir eklentidir. Düğmeye basıldığında açma mekanizmasının içindeki motor devreye girer ve aktüatör görevini yapar. Pencerelerdeki lineer aktüatörler üç mekanizmaya ayrılabilir.
Motorlu Pencere Mekanizmaları
Kremayer ve Pinyon
Kremayer ve pinyon mekanizması, dönme hareketini doğrusal harekete dönüştürür. Pinyon dairesel bir dişlidir ve kremayer olarak bilinen dişlere sahip doğrusal bir çubukla kavraşır. Güç uygulandığında pinyon döner. Ardından kremayer pinyonla birlikte hareket eder ve pinyonun dönme hareketi doğrusal harekete çevrilir. Bu tür pencerelerde kremayer, harici bir muhafaza içinde bulunur ve çoğu zaman doğrudan pencereye bağlanır. Pinyon hareket ettiğinde kremayer dışarı itilir ve pencere açılır.
Mil (Rod) Aktüatörler
Uzatılabilir bir mil bir raya oturtulur ve her iki parça harici bir muhafaza içinde kapatılır. Mil, elektrik motorundan tetiklendiğinde uzamaya başlar. Mil pencereye bağlı olduğundan, mil öne doğru uzadıkça pencere aktüatörü de uzamaya başlar.
Zincirli Aktüatörler
Bu aktüatörler tekli ve ikili seçeneklerle sunulur. Tek zincirli aktüatörler dikey pencerelere takılırken, çift zincirli aktüatörler bir seferde açılması mümkün olmayan daha geniş pencereler için daha uygundur. Zincirli aktüatörler, kremayer ve pinyon aktüatörüne benzer şekilde çalışır. Bir zincir, tahrik miline monte edilen pinyonlarla birlikte devreye girer. Pinyonlar dönmeye başladığında, zincir halkaları 90 derece açıyla döndürülür. Bir pencere açıcı durumunda zincir, pencereye bağlanır. Zincir düz bir form aldığında pencere itilir ve açılır. Zincir geri çekildiğinde pencere kapanır.
Elektrikli Lineer Aktüatörlü Pencerelerin Avantajları
Günümüzde çoğu endüstri ve ev ortamı, yalnızca kendi faydaları için değil, daha temiz ve daha yeşil bir çevre için de otomatik iklimlendirme sistemlerine geçiyor. Enerji verimliliği, maliyetlerin düşürülmesi ve estetik, bu sistemlerin güçlü olduğu noktalardır. Bu mekanizmaların uygulanmasının belirli avantajları aşağıda listelenmiştir.
Güvenlik Garantisi
Kullanım sırasında fosil yakıtlar yakılmadığı için toksik yan ürünler oluşmaz. Bunlar hem bireysel sağlığa hem de çevreye zararlı olabilir; bu nedenle bu enerji verimli sistem hayati önemdedir. Ayrıca bazı pencerelere ulaşmak imkânsızdır ve manuel olarak çalıştırmaya çalışmak oldukça tehlikeli olabilir. Bu, özellikle çatı pencereleri için faydalıdır. Evde güvenlik, bu şekilde otomatik süreçlerle sağlanabilir.
Çoklu İşlevler
CO2 seviyelerini izlemek için otomatik açıcılara sensörler kurmak kolaydır; böylece havalandırma sistemi hava akışını düzenleyebilir. İkinci olarak, sıcaklık kontrolü ve yağmur sensörleri, önceden tanımlanmış sıcaklıklara göre pencerelerin açılıp kapanmasını sağlayabilir. Son olarak, duman sensörleri de entegre edilerek, geçiş yollarındaki otomatik aktüatör menfezleri üzerinden duman tahliyesi yapılabilir ve yangın durumunda itfaiyecilere erişim sağlanabilir.
Kolaylık ve Konfor
Tüm otomatik pencereler, evin herhangi bir yerinden tek bir düğmeyle kolayca kontrol edilir. Yukarıda bahsedilen sensörler de ayarların kişinin ihtiyaçlarına göre uyarlanmasıyla kolaylık sağlar.
İleri Otomasyon Seçenekleri
Neden pencerelerde durasınız? Ev ve pencere otomasyonunuzu otomatik panjur ve storlarla daha da geliştirebilir, konfor ve pratikliği artırabilirsiniz.
Otomatik Pencere Açıcıların İş Başında
Aşağıdaki video, temel bir yukarı yönlü hareketle çalışan otomatik bir sürgülü pencere açıcıyı gösterir. Bu sistem, hem iç hem dış sıcaklıkları ölçer ve kullanıcının girdilerine göre açılıp kapanır. Oda ısındığında sıcaklık sensörü devreye girer ve pencereyi açar. Sıcaklık, kullanıcının kendini rahat hissettiği dereceye ayarlanabilir.
İkinci video, kubbeli bir serada lineer aktüatörler kullanarak otomatik havalandırma açıcı kurulumu için bazı DIY (kendin yap) adımlarını içerir. Aktüatörler yüksek kaldırma gücüne sahiptir ve güçlü rüzgârlara dayanabilir. Kurulum oldukça kolaydır ve özel kubbe penceresine bağlı olarak uyarlanabilir.
Son video, Raspberry Pi ve/veya Arduino ile otomatik (2 telli) bir lineer aktüatör kullanılarak bir pencerenin açma ve kapama işlemini gösterir. Bu, bir mikrodenetleyici kartı kullanılarak bir kontrol kutusu ve pencereyi otomatik hale getirecek çeşitli diğer bileşenler oluşturularak yapılır. Pencerenin açma ve kapama mekanizması tek bir lineer aktüatör kullanır.
Bir Pencere Aktüatörü Seçmek
Güvenilir bir pencere aktüatörü seçmek, evinizdeki veya binanızdaki pencere türlerine bağlı olarak iyi bilgiye dayalı bir karar vermeniz gerektiği anlamına gelir. Sonrasında farklı aktüatörleri inceleyebilir ve hangisinin durumunuza uyduğunu görebilirsiniz. Pencerelerin erişiminin zor olduğu yüksek açıklıklar için zincirli aktüatörler kullanışlı olacaktır. Benzer şekilde, daha geniş pencereler için ikiz zincirli aktüatörler gerekebilir.
Lineer aktüatörler, ağır hizmet tipi çatı kubbelerini ve ışıklıkları açabilir. Bu arada, katlanır kol aktüatörleri içe açılan kapı ve pencerelerde iyi çalışır. Küçük boyutlarına rağmen, pencerelerinizin mümkün olduğunca konforlu şekilde otomatik olmasını ve görevini iyi yerine getirmesini sağlamada önemli bir rol oynarlar.
Bu süreçte ortaya çıkabilecek yaygın bir sorun aktüatörde yatmaktadır. Aktüatörler, otomatik bir pencere açıcı setinin en hassas parçasıdır. Piyasada kalite ve işlevsellik açısından farklılık gösteren çok sayıda aktüatör olduğu da bir sır değildir. Bu durum, binanın performansı, toplam maliyet ve müşteri memnuniyetiyle doğrudan ilişkilidir. Bir aktüatörün kalitesi bu süreçte çok önemlidir. Anlamlı bir ileri-geri hareketi sağlamak için zekâsı üstün olmalıdır.
Bir Aktüatör Seçmek İçin Temel Hususlar
- Ne kadar yükü iteceği?
- Elektrikli aktüatörlerin nereye kurulacağı; örneğin dış mekân mı iç mekân mı.
- Açıcıların takılacağı pencere türü; örneğin sundurma (awning), menfez (hopper), panjur (louver) kubbe ya da çatı penceresi, sürgülü veya kanatlı.
- Kontrolör tipi. Merkezi bir kontrolden aynı anda düzinelerce pencereyi çalıştıran bir sistem ya da uzaktan kumandalı bir sistem olabilir.
- İstenen gürültü seviyesi.
- Gerekli basınç güvenliği seviyesi. Birçok aktüatörde basınç güvenliği yoktur. Genellikle aktüatörler iki metal parça üzerine değişken bir kapatma kuvveti uygular ancak bir parmak bu kenarların arasına girdiğinde bu anlamsızdır. Bir aktüatör, sıkışmış bir nesneyi algılama ve çekilen akım miktarını hesaplayıp ters çevirerek nesneyi serbest bırakarak pencerenin kapanmasını engelleme yeteneğine sahip olmalıdır. Basınç güvenliğinin hassasiyeti, konfigürasyonunun ve çalışmasının bir unsuru olduğundan ayarlanabilir olmalıdır.
- Sensörlerin spesifik ihtiyaçlarını karşılamak için gereken anahtarlar ve paneller. Örneğin duman kontrol panelleri, yağmur sensörlü iklim ve sıcaklık kontrol paneli veya sıkışma önleyici bir kontrol paneli.
Neden 12 Volt Aktüatörler Bir Pencere Açıcı için En İyi Çözümdür
Bu aktüatörün tasarımının sadeliği, tasarım gereksinimlerine uyacak şekilde entegrasyona olanak tanır ve böylece bakım maliyetlerini azaltır. 12V lineer aktüatör (IP66 dereceli) hem suya hem de havaya dayanıklıdır. Bu da onu şiddetli hava koşullarında kullanım için ideal kılar. Bu aktüatörler aynı zamanda düşük gürültü seviyesine sahiptir. Zincirli manuel pencere açıcılar genellikle seslidir ve sınıflarda, film izlerken veya müzik dinlerken rahatsızlık yaratabilir. Öte yandan 12V aktüatörler, mümkün olan en az gürültüyle çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Hassas kontrolü de olağanüstüdür. Bir lineer aktüatörün esnekliği, son kullanıcıya bilgisayarınız veya taşınabilir cihazınızla arayüz oluşturmak için kolay kurulum ve yapılandırma imkânı sağlar.
Sonuç
Motorlu pencere aktüatörleri, ister aracınızda, ister evinizde, ister başka bir yerde uygulamaya karar verin, faydalı araçlardır. Gereksinimlerinize göre seçebileceğiniz farklı türler ve otomasyon deneyiminizi daha da geliştirebilecek eklentiler vardır. Otomasyon nispeten yeni bir pazar olsa da, akıllı ev otomasyonu şeklinde ev sahiplerinin hâlâ birçok seçeneği bulunuyor. Bu pazarın gelecekte nasıl büyümeye devam edeceği ve ev sahiplerine ne gibi ek faydalar sağlayacağı ise zamanla görülecek.