Günümüzde kaldırma mekanizmaları hem evsel hem de endüstriyel amaçlı otomasyonda yaygın biçimde kullanılmaktadır. Tek tuşla kontrol edilen basit bir yapıya sahip otomatik liftler; yük taşımadan konum optimizasyonuna, kapı ve pencerelerin otomatik açılıp kapanmasına kadar pek çok görevi çözmeye yardımcı olabilir. Bu yazıda bir kaldırma mekanizmasının nasıl yapılacağını ve bunun için hangi araçlara ihtiyaç duyulacağını ele alacağız. Ayrıca, bahsettiğimiz otomasyon yöntemlerini kullanan en iyi 3 Kendin Yap (DIY) çözümümüzü de öne çıkaracağız.
Kaldırma Mekanizması Nedir
Her kaldırma mekanizmasının özünde doğrusal hareket üretmenin birçok yolu vardır. En yaygın seçenek, belirli bir yönde doğrusal olarak hareket eden bir çubuk (sürgü) kullanır. Bu yapı, bir lineer aktüatörün gövdesini oluşturur. Lineer aktüatör yapısında doğrusal hareketi üretmek için genellikle vida-dişli kullanılır. Erkek vida saat yönünde veya saat yönünün tersine döner; bu dönüş, dişi vidaya bağlı bir sürgünün erkek vida boyunca doğrusal hareket etmesine neden olur. Lineer aktüatörlerde kullanılan motorlar çoğunlukla doğru akımla (DC) çalışan cihazlardır. Bununla birlikte pnömatik ve hidrolik motorlar da mevcuttur.
Lineer aktüatörün sürgüsünün hareket yönünü —örneğin yukarı yerine aşağı hareket etmesini— değiştirmek için motorun dönüş yönünü değiştirmek gerekir. DC ile çalışan bir motor kullanımdan bahsediyorsak, iki güç kablosunu değiştirerek güç polaritesini değiştirmek gerekir. Bu görevin en basit çözümü, polariteyi ayarlamak için özel bir anahtar kullanmaktır. Çubuğu uç konumlarda durdurmak için bir aktüatör, aktüatör gövdesinin içinde vida aşırı uç konuma ulaştığında devreye giren yerleşik mikro anahtarlarla donatılmıştır. Bir kaldırma mekanizmasında bu, hareketin durması ve belirli bir konumda sabitlenmesi anlamına gelir. Bu tür mikro anahtarlar, birinin uç konuma, diğerinin ise karşı uç noktaya yerleştirildiği özel göstergelerle donatılmıştır.
Bu göstergeler, vida uç noktalara temas ettiğinde motor gücünü kesmeye yardımcı olur. Sürücüler ayrıca dönme kuvvetinin yeterli hızına ulaşmak için bir redüktör gibi elemanlar kullanır. Bu eleman, çubuktaki dönme hızını değiştirebilir ve bu da nihayetinde doğrusal hareketin son hızını etkiler. Ayrıca çubuğun hareket ettiği kuvveti de etkiler; redüktörün dişli oranı ne kadar yüksekse o kadar fazla kuvvet, o kadar az hız elde edilir. Ancak, tahrikiniz en basit yapıda olsa ve bir redüktör kullanmasa bile çubuk hızı, onu hareket ettirmek için uygulanan kuvvete bağlıdır. Çubuk hareketinin hızı arttıkça kuvvet azalır ve tersi de geçerlidir.
Lineer Aktüatör Türleri
Daha önce de belirttiğimiz gibi, bir kaldırma mekanizması inşa etmenin en erişilebilir yolu, çekirdeğine bir lineer aktüatör yerleştirmektir. Lineer sürücüler elektrikli ve pnömatik olarak ikiye ayrılabilir.
Elektrikli lineer aktüatörler, normal elektriği mekanik yasalarla tanımlanan harekete dönüştürür. Dönme hareketini ilerleyici-doğrusal harekete dönüştüren elektrikli dönel motorlar kullanırlar. Böylece dönen bir eleman, bilyalı vida veya makara vida tertibatı gibi mekanik bir dönüştürücü yardımıyla bir çubuğu hareket ettirir. Bu, pürüzsüz doğrusal hareket de sağlar. Pnömatik lineer aktüatörler, içi boş bir silindir içinde, harici bir kompresör veya pompanın oluşturduğu basınçla etkinleştirilen bir itici (forcer) barındırmalarıyla karakterize edilir. Basınç arttıkça itici uçlara doğru hareket eder. İticiyi başlangıç konumuna döndürmek için diğer taraftan bir darbe ya da basınçlı gaz enjekte edilir. Hidrolik lineer tahrik temelli hidrolik bir kaldırma mekanizması, pnömatik aktüatör şemasına benzer şekilde çalışır; ancak harici olarak pompalanan bir sıvı kullanır.
En popüler aktüatör tipinin elektrikli olanı olduğu açıktır. Nadiren arıza yaparlar ve son derece kompakt bir form faktörde muhafaza edilebilirler. Ayrıca bu aktüatör tipi; hareket hızı, hassasiyet ve itme/çekme gücü açısından en verimli seçenek olarak kabul edilir.
Bir Kaldırma Mekanizması Nasıl Oluşturulur
Yapıyı tek başına hayata geçirmek için iki şeye ihtiyaç vardır. İlk olarak, doğru seçilmiş bir lineer tahrik ve onu kontrol edecek bir anahtar. Diğer parçalar —bir kaldırma mekanizmasının montaj parçaları gibi— lineer tahriki kullanan belirli cihaz veya ekipmanın yapısal özelliklerine doğrudan bağlı olacaktır.
Doğru lineer aktüatörü seçmek kritik bir görevdir. Bu cihazlar, kılavuz ray ve sonsuz vida tipi bir vidadan oluşan kompakt, maliyet-etkin motorlardır. Sürgü normalde hareket etmek için 12V veya 24V güce ihtiyaç duyar; bununla birlikte çeşitli teknik özelliklere sahip modeller de vardır. Bu güç, kayar elemana bağlı bir nesneyi kılavuza uygun olarak yukarı-aşağı hareket ettirmek için fazlasıyla yeterlidir. Taşıma kapasitesi, kılavuz uzunluğu ve güç gibi geniş bir özellik yelpazesiyle sunulurlar. Bu, elde edilmesi gereken hareketin ne kadar hızlı olması gerektiğine veya kaldırılması gereken ağırlığın ne kadar ağır olduğuna bağlı olarak uygun seçeneği belirleyebileceğiniz anlamına gelir.
Maksimum planlanan ağırlıktan yaklaşık bir buçuk kat daha fazla ağırlığı taşıyabilecek bir model seçmek önemlidir. Hareket uzunluğu da ihtiyaç duyulandan 1 inç daha uzun olmalıdır. Son olarak, hareket hızını dikkate alın. Bazı durumlarda cihazlar, özellikle yüksek hassasiyetli ekipman söz konusu olduğunda, fazla keskin hareket edebilir. Anahtar seçimine gelince, yön değişimini ve kol itişiyle hareketi durdurmayı sağlayan Çift Kutuplu Çift Konumlu anahtarın (DPDT) kullanılması yaygındır. Kaldırma mekanizmanızın kurulumunu mümkün olduğunca kolaylaştırmak için uzaktan kumandaları değerlendirmenizi önemle tavsiye ederiz. Bu sayede aşırı kablo kullanma gerekliliğinden de kurtulursunuz.
Kaldırma Mekanizmalarının Uygulamaları
Uygulama alanı burada çok geniş ve çeşitlidir. Lineer aktüatör tahrikli kaldırma mekanizmaları; TV konumunu ayarlamaktan tekerlekli sandalye rampalarını kaldırmaya, endüstriyel ekipmanı otomatikleştirmeye kadar yaygın biçimde kullanılabilir. Ev içi pek çok uygulama vardır; örneğin makaslı lift veya masa liftleri. Bu makale bir TV Lift kullanımına göz atacaktır.
Bir TV Lift Sistemi İnşa Etme
1 veya 2 aktüatör, gaz yayları, montaj braketleri, kılavuz raylar ve ahşap malzemelere ihtiyacınız olacak. Sistemi AC ya da DC güçle kurma seçeneği vardır. AC güç kullanılacaksa bir AC adaptörlü PA-30 ya da PA-20 kontrol kutusuna ihtiyacınız olur. Bu, sistemi kablosuz veya kablolu el tipi bir uzaktan kumanda ile kontrol etmenizi sağlar. DC güç kullanılacaksa sistemi kontrol etmek için 12V güç kaynağı ve bir rocker anahtar gerekir.
İnşa edilebilecek iki farklı motorlu TV lift sistemi türü vardır. Bir sistem TV’yi tavandan aşağı indirirken diğeri TV’yi bir dolabın ya da benzer bir mobilyanın içinden yukarı kaldırabilir. Bir TV lift sistemi inşa etmek, tamamen montajlı bir sistemi satın almaya kıyasla daha ekonomik bir alternatiftir.
Gerekli Ürünler
- TV boyutuna bağlı olarak 1 veya 2 lineer aktüatör.
- 2 x Montaj Braketi (BRK-14), her aktüatör için 2 adet.
- AC güç gerekiyorsa PA-30 veya PA-20 kontrol kutusu.
Aşağıdaki video böyle bir sistemin nasıl çalışacağını göstermektedir.
Sonuç
Görüldüğü üzere, evsel amaçlar için bir kaldırma mekanizması inşa etmek çok zor değildir. Özel durumunuza en uygun seçeneği doğrudan web mağazamızdan seçebilirsiniz. Tüm modellerimizi 18 ay garantiyle sunuyor ve bireysel gereksinimlerinize göre yapılandırıyoruz. Ayrıca, masa, TV vb. için hazır kaldırma mekanizmalarından da seçim yapabilirsiniz.